Библиографическое описание:Периодизация формирования города Новокузнецка на основе ландшафтного подхода : научное издание / А. Л. Овсянникова [и др.]. - Текст : непосредственный // Вестник Карагандинского университета. Серия: Биология. Медицина. География. - 2024. - Т. 113, № 1. - С. 171-178. - Исследование частично проведено в рамках государственного задания Института водных и экологических проблем СО РАН (№ FUFZ-2021-0007). - ISSN 2518-7201. - ISSN 2663-5003, DOI 10.31489/2024BMG1/171-178.
Аннотация:В статье рассмотрены природные условия территории, в пределах которой формировался будущий город Новокузнецк. Отмечено, что природная основа предопределила характер строительства, отражающий специфику ландшафта. Строительство города началось с заложения на высоком правом берегу Кузнецкого острога и дальнейшего его расширения на правобережье, представленное широкой пойменной зоной. Авторы представили результаты ретроспективного анализа последовательности строительства города, который позволил выделить этапы и периоды формирования архитектурно - планировочной структуры Новокузнецка с учетом ландшафтной основы. Первым определен догородской этап с периодами археологическим и освоения Сибири. Основными особенностями этого этапа являются освоение древними городищами обособленных ландшафтов вдоль речных артерий и строительство острожно-крепостных фортпостов и притрактовых сел. Следующим определен городской этап с периодами формирования исторического ядра, освоения ближнего заречья, освоения дальнего заречья, освоения междуречья, освоения территории от ядра агломерации вдоль урбанизированного каркаса. Основными особенностями данного этапа установлены заложение будущего Казачьего форштадта, оформление его и освоение правобережной зоны будущего города, строительство Верхней и Нижней колонии, «Садгорода» и «Соцгорода», формирование городской агломерации и окружающего его лесопаркового зеленого пояса. Показана ретроспектива городских исторических планов выделенных этапов и периодов строительства с представленными селитебными и природными ландшафтами. Дана современная характеристика шести административных образований Новокузнецкого городского округа с учетом ландшафтной специфики их территорий.
This article considers the natural conditions of the territory within which the future city of Novokuznetsk was formed. It is noted that the natural basis predetermined the character of construction reflecting the specificity of the landscape. The construction of the city began with the foundation on the high right bank of the Kuznetsk ostrog and its further expansion on the right bank, represented by a wide floodplain zone. The article shows a retrospective analysis of the sequence of the city construction, which allowed to identify stages and periods of formation of the architectural and planning structure of Novokuznetsk taking into account the landscape basis. The precity stage with the periods of archeological and Siberian exploration is defined first. The main features of this stage are the development by ancient settlements of isolated landscapes along the river arteries and the construction of fortified outposts and roadside villages. The urban stage with the periods of formation of the historical core, development of the near river basin, development of the far river basin, development of the inter-river basin, development of the territory from the agglomeration core along the urbanized frame is defined as the next one. The main features of this stage are the foundation of the future Cossack forstadt, its design and development of the right bank zone of the future city, the construction of the Upper and Lower Colony, “Garden City” and “Social City”, the formation of urban agglomeration and the surrounding forest and park green belt. The retrospective of the urban historical plans of the highlighted stages and periods of construction with represented residential and natural landscapes is shown. The modern characteristic of six administrative formations of Novokuznetsk Urban District is given, taking into account the landscape specifics of their territories.
Мақалада болашақ Новокузнецк қаласы қалыптасқан аумақтың табиғи жағдайлары қарастырылған. Табиғи негіз ландшафтың ерекшелігін көрсететін құрылыстың сипатын алдын ала анықтағаны атап өтілді. Қаланың құрылысы Кузнецк бекінісінің жоғары оң жағалауында қаланудан және оның кең жайылмалы аймақ болып табылатын оң жағалауының одан әрі кеңейтілуінен басталған. Сонымен қатар қала құрылысының бірізділігіне ретроспективті талдау көрсетілген, ол Новокузнецк сәулет - жоспарлау құрылымын қалыптастырудың кезеңдері мен мерзімдерін ландшафтық негізді ескере отырып, бөліп көрсетуге мүмкіндік берді. Бірінші Сібірдің археологиялық және игеру кезеңдерінен қалаға дейінгі кезең анықталды. Бұл кезеңнің негізгі ерекшеліктері көне қалалардың өзеннің күре жолы бойындағы дараланған ландшафтарды игеруі және бекініс-қорғаныс қамалдар мен жол бойына ауылдарды салу болып табылады. Келесі кезең тарихи кезеңді қалыптастыру, яғни алыс және жақын өзеннің арғы бетіндегі жерді және өзен аралықтарын игеру, урбанизацияланған каркас бойындағы агломерация өзегінен аумақты игеру кезеңдерімен анықталды. Бұл кезеңнің негізгі ерекшеліктері болашақ Казак ауданының негізінің қалануы, оны жобалау және болашақ қаланың оң жағалау аймағының игері- луі, жоғарғы және төменгі қоныстанушылардың құрылысы, «Сад-города» және «Соцгород», қалалық агломерацияны және оны қоршап тұрған орман-саябақ жасыл белдеуін қалыптастыру болып табылады. Белгіленген кезеңдер мен құрылыс кезеңдерінің қалалық тарихи жоспарларының ретроспективасы көрсетілген қоныстану және табиғи ландшафтармен берілген. Олардың аумақтарының ландшафтық ерекшеліктерін ескере отырып, Новокузнецк қалалық округінің алты әкімшілік құрылымына заманауи сипаттама жасалған.
Издательство:Карагандинский университет им. акад. Е.А. Букетова, Караганда
Источник:Вестник Карагандинского университета. Серия: Биология. Медицина. География
Выпуск:Т. 113, № 1
Номера страниц:171-178
Держатель оригинала документа:Алтайский государственный университет, Институт водных и экологических проблем СО РАН, Кузбасский гуманитарно-педагогический институт федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего образования «Кемеровский государственный университет»
Количество экземпляров:
Твёрдая копия издания отсутствует в фонде библиотеки
Ключевые слова:Novokuznetsk Urban District, historical plans of Novokuznetsk, stages and periods of city development, urban landscapes, forest and park green belt, Новокузнецк қалалық округі, Новокузнецкінің тарихи жоспарлары, қаланы игеру кезең- дері мен мерзімдері, қалалық ландшафтар, орман-саябақ жасыл белдеуі, Новокузнецкий городской округ, исторические планы Новокузнецка, этапы и периоды освоения города, городские ландшафты, лесопарковый зеленый пояс
