Библиографическое описание:СОЦИУМ ЧЕРЕЗ ПРИЗМУ ЯЗЫКОВЫХ КОРПУСОВ (на примере современного Таджикистана) : научное издание / В. А. Кононова. - Текст : непосредственный // Вестник Таджикского национального университета. Серия филологических наук. - 2021. - № 7. - С. 137-145. - ISSN 2413-516X.
Аннотация:Известно, что социум (от латинского socium , т.е. «общее») - это крупное, устойчиво сложившееся человеческое объединение, характеризующееся единством условий жизнедеятельности его индивидуумов и возникшей между ними вследствие этого культурной общностью. Социум как объект исследования интересует представителей различных наук и, соответственно, интерпретируется в разных системах координат. Под корпусом языка понимается электронное собрание текстов, но не просто электронный язык на электронной полке, а информационно-справочная система, которая представляет тот или иной язык на определенном этапе его существования и во всём многообразии жанров, стилей, территориальных и социальных вариантов. Проведенное в рамках инструментария корпусной лингвистики данное исследование не разграничивает понятия «социум» и «общество», а представляет антропологические штрихи современного динамично развивающегося таджикского социума глазами иностранца, западного обывателя. Материалом исследования послужила репрезентативная выборка из шести популярных современных англоязычных языковых корпусов М. Дэйвиса - BNC, COCA iWeb, NOW, корпус Wikipedia и корпус Coronavirus. Был проведен количественный и качественный анализ аутентичных дискурсов по заданным темам, дающим представление о современном таджикском обществе («о добрососедстве и распределении ролей», «о еде и вине», «о гостеприимстве» и др.). В статье описаны некоторые возможности двух традиционных корпусных инструментов - расширенного контекста и конкорданса.
The paper introduces the possibilities of six popular modern English language corpora (BNC, COCA, etc.) for a qualitative analysis of a set of contexts about the representation of modern Tajik society through the eyes of a foreigner. Some features of two traditional corpus instruments - an extended context and concordance - are described. It is known that the society (from the Latin Socium, i.e. "General") is a major, steadily established human association, characterized by the unity of the conditions of the life of its individuals and arising between them as a result of this cultural community. Society as an object of study interests representatives of various sciences and, accordingly, interpreted in different coordinate systems. This study did not distinguish the concept of " socium " and "society", but represents the anthropological strokes of the modern dynamically developing Tajik society by the eyes of a foreigner, the westernmost town man. The research material was the representative sample of six popular modern English-speaking linguistic buildings M. Davis - BNC, Coca IWeb, NOW, Wikipedia Corps and Coronavirus Corps. A quantitative and qualitative analysis of authentic discourses on specified topics, giving an idea of the modern Tajik society ("On the good neighborhood and distribution of roles", "On food and wine", "about hospitality", etc.). The article describes some possibilities of two traditional cabinet tools - an extended context and concords.
Маълум аст, ки ҷомеа иттиҳодияи бузурги устувори инсонӣ буда, бо ягонагии шароити зиндагии афроди он ва ҷомеаи фарҳангие, ки дар натиҷаи ин дар байни онҳо ба вуҷуд омадааст, тавсиф мегардад. Ҷомеа ҳамчун объекти омӯзиш боиси таваҷҷуҳи намояндагони илмҳои гуногун буда, мувофиқан дар системаҳои гуногуни координатҳо шарҳ дода мешавад. Корпуси забонӣ ҳамчун маҷмӯаи электронии матнҳо фаҳмида мешавад, аммо на танҳо забони электронӣ дар рафи электронӣ, балки ҳамчун системаи иттилоотӣ-маълумотӣ, ки ин ё он забонро дар марҳилаи муайяни мавҷудияти худ ва дар ҳама навъҳои жанрҳо, услубҳо, вариантҳои ҳудудӣ ва иҷтимоӣ ифода мекунад. Ин пажӯҳиш дар доираи абзорҳои забоншиносии корпус анҷом шуда, байни мафҳумҳои «аҳли ҷомеа» ва «ҷомеа» тафовут нагузошта, ҷиҳатҳои антропологии ҷомеаи муосири босуръат рушдёбандаи тоҷикро аз нигоҳи ғарбиён муаррифӣ мекунад. Ҳамчун маводи тадқиқот намунаи намояндагии шаш корпоратсияи маъмули забони англисии М.Дэвис - BNC, COCA iWeb, NOW, корпуси Wikipedia ва корпуси Coronavirus хизмат намудаанд. Таҳлили миқдорӣ ва сифатии дискурсҳои асил оид ба мавзӯъҳои додашуда гузаронида шудааст, ки онҳо дар бораи ҷомеаи муосири тоҷик («ҳамсоягии нек ва тақсимоти нақшҳо», «оиди хӯрок ва май», «оиди меҳмоннавозӣ» ва ғайра) маълумот медиҳанд. Дар мақола баъзе хусусиятҳои ду воситаи анъанавии корпус - қаринаи васеъкардашуда ва мувофиқат тавсиф карда мешаванд.
Ключевые слова:corpus linguistics, Tajikistan, extended context, concordance, lexical token tajik, iWeb, the corpus NOW (News on the Web), the corpus Wikipedia, корпусная лингвистика, расширенный контекст, конкорданс, таджикистан, лексема tajik, bnc, coca, web, корпус NOW (News on the Web), корпус Wikipedia, the Coronavirus corpus, забоншиносии корпусӣ, қаринаи васеъкардашуда, мувофиқат, Тоҷикистон, лексемаи тоҷикӣ
